30 lat AGDM: razem jesteśmy silniejsi

30 lat AGDM: razem jesteśmy silniejsi

W dniach 4-7 listopada 2021 r. przedstawiciele mniejszości niemieckich spotkali się w Szlezwiku Północnym w Danii, aby wziąć udział w dorocznej konferencji Grupy Roboczej ds. Mniejszości Niemieckich (AGDM) i świętować 30. rocznicę jej istnienia. Miejsce wybrane zostało nie bez powodu: gospodarz wydarzenia, Związek Niemieckich Mieszkańców Szlezwiku Północnego (Bund Deutscher Nordschleswiger, BDN) obchodził w zeszłym roku 100 lat od powstania mniejszości niemieckiej w Danii po tym, jak wytyczona została duńsko-niemiecka granica. Ponieważ jednak konferencja AGDM 2020 odbyła się, ze względu na pandemię, jedynie online, tegoroczna konferencja − na zaproszenie BDN − została połączona z Dniem Niemiec w Północnym Szlezwiku.

W swoim przemówieniu rzecznik AGDM Bernard Gaida przypomniał historię powstania AGDM:

FUEN został założony w Paryżu już 20 listopada 1949 roku. Wówczas, w pierwszym „Kongresie Narodowości” wzięło udział około 200 osób. Uczestnicy czuli się ściśle związani z ideami Rady Europy, która również powstała w 1949 roku. Tak to się zaczęło w demokratycznym świecie. Ale większość członków AGDM jest od niego odcięta. Dziś jesteśmy w tej części Europy, która już wtedy starała się o poprawę sytuacji mniejszości narodowych. FUEN miał bardzo niewiele kontaktów z Europą Środkową i Wschodnią. Zmieniło się to wraz z historycznymi wydarzeniami lat 1989/1990. Mniejszości narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej miały możliwość tworzenia organizacji i dochodzenia swoich praw. W ciągu tych lat FUEN przyjął wiele nowych organizacji członkowskich i rozwinął się w organizację ogólnoeuropejską. Na początku lat 90. FUEN była silnie zaangażowana w zrównoważoną i kompleksową ochronę mniejszości w Europie. Deklaracje FUEN z Cottbus miały decydujący wpływ na aktualne dokumenty prawne Rady Europy, Konwencję Ramową o Ochronie Mniejszości Narodowych oraz Europejską Kartę Języków Regionalnych lub Mniejszościowych.

Dlatego w 1991 roku z inicjatywy Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (BMI) w Budapeszcie powstała grupa robocza, która zrzesza wszystkie organizacje, które zjednoczyły się w FUEN, organizacji parasolowej mniejszości autochtonicznych w Europie, i uważały się za stowarzyszenia mniejszości niemieckich. Nasza społeczność była pierwsza i jest największa w FUEN.

Bernard Gaida: Wir sind eine Gemeinschaft der Volksgruppen / Bernard Gaida: jesteśmy wspólnotą grup etnicznych. Foto: Martin Ziemer, AGDM  Bernard Gaida: Wir sind eine Gemeinschaft der Volksgruppen / Bernard Gaida: jesteśmy wspólnotą grup etnicznych. Foto: Martin Ziemer, AGDM

Jednak nie tylko historia jednoczy mniejszość niemiecką w ramach AGDM. „Co to jest AGDM? – kontynuował Bernard Gaida – Przede wszystkim przyszło mi na myśl określenie »wspólnota«. Naprawdę jesteśmy wspólnotą grup narodowościowych, które bardzo się od siebie różnią – mogłem to zauważyć przez te wszystkie lata, które spędziłem wami i pośród was. Jednak we wszystkich losach jest nić, która nas łączy. Nawet jeśli nie możemy jej zdefiniować, ponieważ niekoniecznie jest to język, z którym prawie wszyscy mamy problemy; to nie stroje ludowe, piosenki czy historia; zawsze jednak czułem się pośród nas jak w domu. Czułem się wśród was jak w rodzinie, ponieważ jesteśmy wspólnotą. I to uczucie wzmacnia nas nawzajem”.

Hinrich Jürgensen, przewodniczący Związku Niemieckich Mieszkańców Szlezwiku Północnego, podkreślił w swojej mowie powitalnej:

AGDM jest ważne dla nas wszystkich. Każda poszczególna mniejszość ma kontakty w Berlinie, ale razem jesteśmy silniejsi. Możemy uczyć się od siebie nawzajem – wprawdzie nie w stosunku jeden do jednego, możemy jednak wymieniać się pomysłami i czerpać z nich nową wiedzę.

Hinrich Jürgensen: Die AGDM ist wichtig für uns alle / Hinrich Jürgensen: AGDM jest ważne dla nas wszystkich. Foto: Martin Ziemer, AGDM Bernd Fabritius: Viele Anregungen mitnehmen / Bernd Fabritius: zebrać wiele inspiracji. Foto: Martin Ziemer, AGDM

Pełnomocnik rządu federalnego ds. przesiedleńców i mniejszości narodowych Bernd Fabritius, który również był gościem konferencji, wyraził przekonanie, że uczestnicy wydarzenia zbiorą wiele inspiracji z pogranicza niemiecko-duńskiego i skorzystają z doświadczeń mniejszości niemieckiej w Danii.

O część artystyczną zadbała raciborska grupa Trio Appassionato, której genialny występ zachwycił wszystkich.

30 Jahre AGDM: musikalischer Auftritt der Gruppe Trio Appassionato / 30 lat AGDM: występ Trio Appassionato. Foto: Martin Ziemer, AGDM 30 Jahre AGDM: musikalischer Auftritt der Gruppe Trio Appassionato / 30 lat AGDM: występ Trio Appassionato. Foto: Martin Ziemer, AGDM

Właściwa konferencja odbyła się w formie hybrydowej, bowiem nie wszyscy przedstawiciele mniejszości mieli możliwość przybycia ze swoich krajów do Danii. Podczas trzech sesji konferencji uczestnicy zajmowali się aktualnymi tematami oraz analizowali sytuację polityczną w Niemczech po wyborach. Zajmowali się także sprawami, których realizacja jest jeszcze niezbędna jak i osiągnięciami, które, w celu zwrócenia uwagi na mniejszości niemieckie, udało się już zrealizować. Uczestnicy wysłuchali również sprawozdań przedstawicieli poszczególnych grup mniejszości na temat ich sytuacji i działalności, a także sprawozdania koordynatora ds. młodzieży. Omówiono również program na rok 2022. W imieniu VdG o mniejszości niemieckiej w Polsce informował Marcin Lippa. Działalność AGDM przedstawił rzecznik AGDM Bernard Gaida.

Do ważnych punktów programu należała prezentacja pracy mniejszości niemieckiej w północnym Szlezwiku, wizyta w Niemieckim Muzeum Sonderburg oraz odwiedziny w niemieckim gimnazjum; po placówce gości oprowadzali sami uczniowie.

30 Jahre AGDM: Besuch des Deutschen Museums Sondenburg / 30 lat AGDM: wizyta w Niemieckim Muzeum Sondenburg. Foto: AGDM  30 Jahre AGDM: Besuch des Deutschen Museums Sondenburg / 30 lat AGDM: wizyta w Niemieckim Muzeum Sondenburg. Foto: AGDM

Spotkanie było również okazją do opracowania wspólnego programu i wypracowania pomysłów na przyszłość. Podkreślono m.in. znaczenie Europejskiej Karty Językowej oraz sposoby egzekwowania jej postanowień w poszczególnych krajach we współpracy z Radą Europy. Poszukiwano również sposobów poprawy współpracy między poszczególnymi organizacjami mniejszościowymi: zarówno na poziomie mediów, jak i programów.

Następnie, od niedzieli, młodzież AGDM spotkała się w Danii pod przewodnictwem koordynatora ds. młodzieży, Patryka Lomparta ze Słowacji. Na początku konferencji młodzieżowej obecny był również pełnomocnik rządu federalnego ds. przesiedleńców i mniejszości narodowych, prof. Bernd Fabritius. Konferencja potrwa do 9 listopada 2021 r.

Więcej na temat wydarzenia:
AGDM: Die 30. Jahrestagung der AGDM in Nordschleswig;
Der NordschleswigerMinderheiten feierten 30 Jahre Zusammenhalt.

Zdjęcia: AGDM

Skip to content