Log in
Bogna Piter

Bogna Piter

Email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Rok 1921 na Górnym Śląsku – przegląd wydarzeń i publikacji

Na rok 2021 przypada 100. rocznica plebiscytu na Górnym Śląsku. O wydarzeniach sprzed wieku przypominają debaty, wystawa, film dokumentalny i publikacje:

WYDARZENIA: 

  • Wystawa specjalna
    Organizatorzy: Stiftung Haus Oberschlesien, Muzeum Górnośląskie w Ratingen
    Termin: 20 marca - 31 grudnia 2021

20 marca 2021 w siedzibie Muzeum Górnośląskiego w Ratingen została otwarta wystawa specjalna tematyzująca powstania śląskie. Otwarcie wystawy odbyło się w formie online – zapis z otwarcia dostępny jest na stronie Muzeum TUTAJ. Wystawie towarzyszyć będzie katalog i międzynarodowa konferencja.

  • Dyskusja panelowa
    Organizatorzy: Związek Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce, Wochenblatt.pl
    Termin: 21 marca 2021 (dostępne nagranie)

21 marca 2021 w siedzibie VdG w Opolu odbyła się dyskusja panelowa z ekspertami, tematyzująca genezę i skutki plebiscytu. O wydarzeniach sprzed lat rozmawiali prof. Ryszard Kaczmarek, regionalista Dawid Smolorz, studentka i członkini BJDM Monika Mikołajczyk oraz przewodniczący VdG, Bernard Gaida. Relacja z debaty TUTAJ.

  • Konkurs „Sto lat temu na Śląsku”
    Ogranizator: Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej 
    Termin: do 20 października 2021 

Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej ogłasza konkurs na najciekawszą pamiątkę związaną z plebiscytem i jego następstwami. Ma on zachęcić do poszukiwania zdjęć i dokumentów związanych z przodkami, którzy żyli na Górnym Śląsku w dwudziestoleciu międzywojennym. Konkurs trwa do 20 października. Ogłoszenie wyników: nie później niż 15 listopada. Więcej informacji TUTAJ.

konkurs Forschungszentrum

  • Podium Silesia. Korfanty vs. Ulitzka – aus Liebe zu Oberschlesien. Dyskusja online
    Organizator: Stiftung Haus Oberschlesien 
    21 kwietnia 2021 godz. 18:30

W trakcie zmagań plebiscytowych na pierwszy plan wyszło dwóch górnoślązaków, którzy w szczególny sposób ucieleśniali wielowarstwową górnośląską tożsamość i duszę: prałat Carl Ulitzka i Wojciech Korfanty. Podczas gdy postać Ulitzki popadła w Niemczech w zapomnienie, Korfanty w Polsce jest w dzisiejszych czasach pamiętany jako patriota, bez którego część Górnego Śląska nie stałaby się polską. Setna rocznica plebiscytu na Górnym Śląsku jest świetną widzianą okazją do przyjrzenia się obu osobistościom. W tym celu Stiftung haus Oberschlesien zaprasza na dyskusję online z udziałem dr Mirosława Węckiego i dr Guido Hitzego. Udział jest bezpłatny; organizatorzy proszą o zgłoszenia pod adresem: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. Więcej informacji na stronie Stiftung Haus Oberschlesien oraz na stronie wydarzenia na Facebooku TUTAJ.

Collage Michal Mastalerz

  • Msza święta na Górze Św. Anny
    Termin: 5 lipca 2021 godz. 16:00 

5 lipca 2021 o godzinie 16:00 na Górze Świętej Anny odprawiona zostanie uroczysta msza święta upamiętniająca ofiary powstań.

  • Podium Silesia. Między Berlinem, Rzymem i Katowicami. Niemieccy katolicy na polskim Górnym Śląsku 1922-1939. Wykład online
    Organizator: Stiftung Haus Oberschlesien 
    1 września 2021, 18:30

Stiftung Haus Oberschlesien zaprasza na wykład online dra Sebastiana Rosenbauma. Więcej informacji niebawem na stronie Stiftung Haus Oberschlesien. Wydarzenie towarzyszy wystawie "Polska czy Niemcy? Górny Śląsk na rozdrożu". 

  • Seminarium Śląskie 
    Organizator: Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej
    Termin: 26-29 października 2021

Tegoroczne Seminarium Śląskie, organizowane przez Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, również będzie poświęcone tematowi roku 1921. Seminarium odbędzie się w dniach 26-29 października 2021. Pierwszy dzień Seminarium planowane jest w pałacu w Kamieniu Śląskim, pozostałe online. Więcej informacji niebawem na stronie internetowej HDPZ oraz na jego profilu na Facebooku.

logo haus glowna

 

PUBLIKACJE 

  • Książka „Powstania śląskie 1919-1920-1921. Nieznana wojna polsko-niemiecka”

Już w roku 2019, ogłoszonym rokiem Powstań Śląskich, ukazała się publikacja prof. Ryszarda Kaczmarka, analizująca genezę, przebieg i skutki powstań. We wstępie autor pisze: „Powstania śląskie były jednym z przejawów konfliktu politycznego o wiele szerszego niż tylko regionalny. U jego podstaw tkwił spór o granice dwóch państw narodowych po I wojnie światowej, a walki na Górnym Śląsku były częścią niewypowiedzianej wojny polsko-niemieckiej.” Książka dostępna jest w księgarni internetowej Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej TUTAJ.

Powstania Slaskie HDPZ

  • Okolicznościowe znaczki pocztowe

Już pod koniec 2020 roku Stiftung Haus Oberschlesien wydała okolicznościowe znaczki przypominające o wydarzeniach roku 1921. Zaprojektowane przez Leonharda Wonsa znaczki zaakceptowane zostały przez Deutsche Post, można je więc używać w Niemczech jako zwykłe znaczki listowe. Ukazały się również karty podarunkowe. Można je zamówić za pośrednictwem maila Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript..

Briefmarke OSLM web

  • Mapa plebiscytowa

Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej we współpracy z tygodnikiem Wochenblatt.pl publikuje mapę plebiscytową z informacjami o wynikach w poszczególnych miejscowościach regionu. Mapa jest dostępna przez cztery tygodnie jako wkładka do tygodnika; można również bezpośrednio w redakcji zamówić numery, w których się ukazuje. Więcej informacji TUTAJ.

Plebiszitskarte Werbunga 1024x396

  • Film dokumentalny  

Film „Walka plebiscytowa o Górny Śląsk” analizuje konflikt o przynależność państwową górnego Śląska, nie tylko z punktu widzenia wielkiej polityki. Pochyla się również nad losem zwykłych ludzi, którzy byli w tym czasie w centrum wydarzeń. Film wzbogacony jest o historyczne ujęcia i wypowiedzi ekspertów. Film (w polskiej wersji językowej) można zobaczyć na stronie internetowej Oberschlesisches Landesmuseum TUTAJ

Film "Walka plebiscytowa o Górny Śląsk"

  • Komiks dla dzieci

Dla młodszych odbiorców Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej przygotował dwujęzyczny komiks przybliżający tematykę powstań. Jedna z jego bohaterek, Atka, mieszka w Niemczech po tym, jak jej dziadkowie wyprowadzili się tam po powstaniach. Publikacja to czwarta część serii o historii Górnego Śląska. Więcej informacji na stronie księgarni HDPZ TUTAJ.

Schlesische Aufstande Comic DE

  • Animacja edukacyjna

"Rok 1921 był bardzo ważny u nas na Górnym Śląsku" − tymi słowami dziadek zaczyna skierowaną do wnuczka opowieść o plebiscycie na Górnym Śląsku. Przygotowana przez Stiftung Haus Oberschlesien animacja edukacyjna, w prostych słowach przybliżająca genezę tych wydarzeń, skierowana jest zarówno do młodszych jak i starszych odbiorców. Do obejrzenia TUTAJ

 

 

"Jesteśmy wielojęzyczni." Nowa ustawa o językach regionalnych we Francji

Francuski parlament zatwierdził ustawę o ochronie języków regionalnych. Nowe prawo wprowadza m.in. możliwość nauczania immersyjnego oraz dwujęzycznego oznakowania w przestrzeni publicznej.

Ustawa została przegłosowana w czwartek, 8 kwietnia 2021. Została poparta przez większość posłów Assemblée nationale, francuskiego parlamentu: 247 głosowało za, przeciwko 76; wstrzymało się 19.

Do tej pory stawianie dwujęzycznych tablic we Francji było wprawdzie możliwe, „ale teraz jest zagwarantowane prawnie; nikt nie może tego kwestionować. Do tej pory dla języków regionalnych wszystko, co nie było dozwolone, było zabronione” – mówi Paul Molac, autor ustawy.

Polityk podkreśla również znaczenie ustawy dla nauczania języków regionalnych w szkołach: „W szkole będziemy mogli zastosować metodę immersyjną: w pewnym momencie decydujemy się na wiele godzin języka regionalnego, aby dzieci zanurzyć w ich języku regionalnym. Z dotychczasowych doświadczeń widzimy, że to w ogóle nie wpływa na język francuski. Eksperyment prowadzony w Kraju Basków wykazał, że dzieci, które uczęszczały do przedszkola w języku baskijskim, miały lepsze wyniki z francuskiego w szkole podstawowej.” W szkołach podstawowych język francuski ma być wprowadzany stopniowo tak, że w momencie zakończenia nauki dzieci są bilingualne. Natomiast dzieci, które w swoim miejscu zamieszkania nie mają możliwości uczęszczania do takich szkół, mają otrzymać wsparcie finansowe na naukę języka.

„Dotychczas obowiązująca ustawa (…) z 1951 r. stanowiła, że można uczyć języka regionalnego w szkole tylko wtedy, gdy jednocześnie równolegle uczy się francuskiego (…). Zmieniamy tamto prawo, aby powiedzieć, że nie możemy sprzeciwiać się używaniu języków regionalnych” – dodaje Molac. Na słowa krytyki odpowiada: „Jesteśmy wielojęzyczni, a Francja jest państwem z ludźmi, którzy posługują się różnymi językami”. Ustawa obejmuje takie języki jak pikardyjski, bretoński, korsykański, alzacki, oksytański czy kreolski.

Mniejszość niemiecka w Polsce boryka się z ograniczonymi możliwościami nauki w dwóch językach; język niemiecki jako język nauczania praktycznie nie występuje. Trwają też w Polsce wysiłki w kierunku uznania języka śląskiego i wilamowickiego za języki regionalne. 

„We Francji ustawa odnosi się do języków regionalnych; w Polsce język niemiecki, będący tu językiem mniejszości, również musiałby być nauczany w podobny sposób. Jednak nauczanie immersyjne prowadzone jest w Polsce tylko w niektórych, stowarzyszeniowych szkołach” – mówi Bernard Gaida, przewodniczący VdG. Do tej pory Francja podawana była jako negatywny przykład polityki mniejszościowej; po wprowadzeniu w życie nowej ustawy będzie mogła być stawiana za wzór dla innych państw EU.

Źródła: 
"Nasze języki - nasze życie!" - Dziennik Bałtycki (9.4.2021)
"France adopts historic law to protect its regional languages" - The connection. French news and views (9.4.2021)

Schlesien Journal 6.4.2021

Wielkanoc bez pisanek? - Nigdy! Patryk Blania z Obrowca od najwcześniejszego dzieciństwa fascynuje się sztuką drapania jaj. W wywiadzie ujawnia nam największy błąd początkującego. Ponadto parafia w Chrząstowicach wydaje kronikę kościelną z okazji 100-lecia istnienia. To inspiracja dla wszystkich czytelników - mówi Rafał Bartek. Zwłaszcza jeśli chodzi o znajdowanie siły w wierze w trudnych czasach. Na koniec: Związek Młodzieży Mniejszości Niemieckiej rozpoczyna wiosnę z nowymi pomysłami. Młodzi członkowie mniejszości niemieckiej zaplanowali między innymi warsztaty graffiti. W Bibliotece Austriackiej w Opolu już po raz 21 rozpoczyna się w "Wiosna austriacka". Z tej okazji Biblioteka zaprasza na wystawę "Wiedeńczycy z Galicji". 

  • Dział: Video

"Faszination Klöppeln" - film o tradycji koronki klockowej

Koronka klockowa jest techniką rękodzieła, w której koronki wykonywane są za pomocą przeważnie drewnianych wrzecion, na które nawijana jest przędza.

Technika ta jest znana w Niemczech od XVI wieku. Pielęgnowana była i jest do dziś szczególnie w takich regionach jak Rudawy, Harz, Las Frankoński, Jura Szwabska, Górny Palatynat, Marchia Brandenburska, Szlezwik-Holsztyn, Liebenau (w pobliżu Hanoweru), Abenberg (w pobliżu Norymbergi) i Nordhalben, ale także częściowo w Europie Wschodniej.

W sierpniu 2020 r., podczas 34. tygodnia koronki klockowej, Harald Kuntze, filmowiec z Wiesbaden oraz Agnes Maria Brügging-Lazar, referentka ds. kultury w biurze regionalnym Związku Wypędzonych BdV, towarzyszyli kobiecej grupie podczas tygodnia koronki klockowej. Przez siedem dni uczestniczki pracowały nad stworzeniem prawdziwych dzieł sztuki najwyższej klasy. 49-minutowy dokument pod kierunkiem Rosemarie Kretschmer przedstawia nie tylko proces powstawania unikalnego rękodzieła; dla uczestników projektu rękodzieło jest też punktem wyjściowym do powrotu do wspomnień związanych z ich wypędzeniem i ucieczką.

Dokument jest dostępny na kanale YouTube Landesverband BdV Hessen CULTURE TO GO. Projekt finansowany ze środków Heskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Sportu.

Źródło: BdV Hessen. 

 Kloeppeln film ulotka 3  

Subskrybuj to źródło RSS